Warszawa, 27.05.2026

Busometr ZPP poniżej neutralnego poziomu; wśród mikro firm przeważa pesymizm

Główny indeks Busometru przygotowywanego przez Związek Przedsiębiorców i Pracodawców spadł poniżej 50 pkt, co oznacza przewagę pesymizmu wśród mikroprzedsiębiorstw – wynika z badania przeprowadzonego we współpracy z agencją Maison & Partners.

• Główny Indeks Busometr ZPP na I półrocze 2026 roku spadł do poziomu 47,7 punktu, sygnalizując wejście sektora MŚP w strefę negatywnych nastrojów gospodarczych.
• Małe firmy są lekko optymistyczne (52,2 pkt), podczas gdy mikroprzedsiębiorstwa toną w pesymizmie (43,5 pkt).
• Aż 62% małych i mikroprzedsiębiorców w ogóle nie słyszało o rządowych rozwiązaniach antyzatorowych.

Związek Przedsiębiorców i Pracodawców (ZPP) prezentuje kompleksowe wyniki „Busometru” – cyklicznego badania koniunktury gospodarczej małych i mikroprzedsiębiorstw w Polsce, zrealizowanego we współpracy z agencją Maison & Partners. Najnowsza edycja, wzbogacona o analizę barier strukturalnych kreśli niepokojący obraz. Polski biznes wyraźnie hamuje pod wpływem niekontrolowanego wzrostu kosztów, urzędniczego ucisku oraz braku efektywnych narzędzi ochrony prawnej.

Pogorszenie nastrojów. Solą polskiej gospodarki targa kryzys

Główny Indeks Busometru ukształtował się na poziomie 47,7 pkt. Ponieważ wartości poniżej 50 punktów oznaczają przewagę pesymizmu, wynik ten jest jasnym sygnałem ostrzegawczym dla decydentów politycznych.

Badanie ujawniło jednak drastyczną dysproporcję w zależności od skali prowadzonej działalności:

• Małe przedsiębiorstwa (10–50 pracowników) radzą sobie relatywnie stabilnie, notując indeks na poziomie 52,2 pkt.
• Mikroprzedsiębiorstwa (do 9 pracowników) przeżywają głębokie załamanie – ich indeks spadł do poziomu 43,5 pkt. To właśnie najmniejsze podmioty najciężej znoszą obecną presję makroekonomiczną.

Koszty pracy i urzędniczy paraliż rozbijają polski biznes

Z analizy barier prowadzenia działalności w Polsce wyłania się dramatyczny apel przedsiębiorców. Listę największych utrapień otwiera niezmiennie potężny ucisk fiskalny i kosztowy:

1. Wysokie koszty pracy (58%): Problem ten najmocniej uderza w mikroprzedsiębiorców – aż 64% z nich uważa koszty pracownicze za barierę krytyczną.
2. Wysokie podatki (46%): Na ten czynnik wskazuje ponad połowa (55%) najmniejszych firm na rynku.
3. Biurokracja (44%): Najbardziej alarmujący jest skokowy wzrost niezadowolenia z nadmiaru obowiązków biurokratycznych, który w relacji do poprzednich okresów badawczych wzrósł o blisko 10 punktów procentowych (z 34% na 44%).

Co więcej, zapytani o powody, dla których Polacy w ogóle boją się zakładać własną firmę, respondenci wskazują przede wszystkim na niestabilność przepisów prawa (51%). System prawno-gospodarczy w Polsce staje się dla obywateli barierą psychologiczną już na starcie.

Fikcja prawna w walce z zatorami płatniczymi

Zatory płatnicze i brak płynności finansowej to jedne z najpoważniejszych zagrożeń dla sektora MŚP. Państwowe instrumenty, które miały chronić mniejszych przedsiębiorców poprzez wymuszenie transparentności na dużych korporacjach (raportowanie o stosowanych terminach zapłaty), okazują się jednak w praktyce martwym prawem z powodu braku komunikacji i edukacji:

• 62% badanych przedsiębiorców nigdy nie słyszało o istnieniu takich regulacji.
• 26% słyszało o przepisach, ale nigdy z nich nie korzystało.
• 6% deklaruje, że słyszało o rozwiązaniu, ale zupełnie nie wie, na czym ono polega ani jak go użyć.
• Zaledwie symboliczne 6% małych i mikro-firm aktywnie i realnie korzysta z tych narzędzi do weryfikacji kontrahentów.

Inwestycyjna wstrzemięźliwość – regiony centralne i zachodnie na dnie

Niepewność regulacyjna i gorsza ogólna koniunktura (komponent koniunktury gospodarczej spadł do poziomu 48,8 pkt) bezpośrednio przekładają się na zamrożenie rozwoju. Komponent odpowiedzialny za inwestycje wynosi zaledwie 33,3 pkt, przy czym aż 59% badanych firm otwarcie deklaruje, że w najbliższym półroczu nie planuje żadnych nakładów inwestycyjnych. Jako główne powody przedsiębiorcy podają zbyt wysokie koszty inwestycji (49%) oraz brak stabilności politycznej i gospodarczej (40%).

Badanie uwidoczniło także głębokie dysproporcje geograficzne w nastrojach inwestycyjnych. Najmniej chętne do inwestowania są firmy z Polski zachodniej (26,4 pkt) oraz centralnej (26,9 pkt). Nieco lepiej sytuacja wygląda w Polsce północnej (39,2 pkt) oraz południowej (38,1 pkt). Pod kątem branżowym, najsilniejszy pesymizm inwestycyjny panuje w sektorze handlowym (31,1 pkt) oraz usługowym (31,3 pkt).

Rynek pracy: Stabilizacja płac

Jedynym komponentem, który utrzymał się powyżej neutralnej kreski, jest „Rynek pracy” z wynikiem 57,5 pkt. Wskaźnik płac osiągnął 58,5 pkt, co oznacza, że presja na podwyżki nieco wyhamowała w stosunku do ubiegłych lat, choć 26% firm wciąż planuje wzrost wynagrodzeń. Z kolei wskaźnik planowanego zatrudnienia wynosi 55,2 pkt, co wskazuje na relatywną stabilizację – firmy starają się utrzymać wykwalifikowane zespoły, mimo pogarszających się warunków zewnętrznych.

Silne poparcie dla UE

W kontekście uwarunkowań międzynarodowych badanie Busometr przynosi bardzo pragmatyczne wnioski:

• Bilans obecności w Unii Europejskiej: Mimo narastającego sceptycyzmu wobec unijnej biurokracji i polityki klimatycznej (Zielony Ład), ogólny bilans członkostwa pozostaje w oczach małego biznesu jednoznacznie dodatni. Aż 54% badanych ocenia obecność Polski w UE jako zdecydowanie pozytywną dla ich przedsiębiorstw. Dla 28% wpływ ten jest neutralny, a krytyczną, negatywną opinię wyraża tylko 12% respondentów.

Komentarz Związku Przedsiębiorców i Pracodawców:

„Wyniki tegorocznego Busometru to głośny alarm. Po raz pierwszy od dawna główny indeks spadł poniżej 50 punktów, a pęknięcie nastrojów między małymi firmami a mikroprzedsiębiorstwami (43,5 pkt!) jest zatrważające. Najmniejszy biznes dusi się pod naporem gigantycznych kosztów pracy i rosnącej lawinowo biurokracji – niezadowolenie z urzędniczych obowiązków wzrosło o 10 punktów procentowych. Co gorsza, tworzone w zaciszach gabinetów rządowych prawo antyzatorowe jest kompletnie oderwane od rzeczywistości rynkowej: 62% beneficjentów w ogóle o nim nie słyszało. Polscy przedsiębiorcy wykazują się ogromnym pragmatyzmem – doceniają obecność w UE – jednak państwo zamiast budować ich konkurencyjność i ułatwiać działanie, dokłada kolejne obciążenia, paraliżując chęć do inwestycji” – ocenia Cezary Kaźmierczak, Prezes ZPP.

Nota metodologiczna: Badanie „Busometr ZPP” zostało przeprowadzone przez instytut Maison & Partners na ogólnopolskiej, reprezentatywnej próbie N=562 respondentów z sektora mikroprzedsiębiorstw (1–9 zatrudnionych) oraz małych firm (10–50 zatrudnionych). Pomiar zrealizowano metodą CAWI (ankiety on-line na panelu badawczym Ariadna) na przełomie kwietnia i maja 2026 roku. Wskaźniki przyjmują wartości od 0 do 100, gdzie wynik poniżej 50 punktów oznacza tendencję negatywną (pesymizm), a powyżej 50 – pozytywną (optymizm).

Zobacz pełny raport

Warszawa 7 maja 2026.

Podczas kongresu Defence24 Days Związek Przedsiębiorców i Pracodawców (ZPP) oraz Defence Institute przedstawiły raport pt. „Ekonomiczne koszty wojny dla Polski”. Dokument stanowi pierwszą tak kompleksową próbę oszacowania realnej ceny, jaką polskie społeczeństwo zapłaciłoby w przypadku konfliktu zbrojnego. Wnioski płynące z analizy są jednoznaczne: nowoczesna wojna to proces „makroanihilacji kapitału”, prowadzący do głębokiego regresu cywilizacyjnego i systemowych strat, których odrobienie zajmie dekady.

1. TRZY SCENARIUSZE KONFLIKTU: OD PARALIŻU PO OKUPACJĘ

Raport szczegółowo opisuje trzy warianty agresji, z których każdy niesie ze sobą drastyczne załamanie wskaźników makroekonomicznych i społecznych:

1. SCENARIUSZ 1: Strategiczny paraliż infrastrukturalny. Zakłada ataki rakietowo-lotnicze na kluczowe węzły logistyczne i energetyczne. Polska zostaje objęta mechanizmem War Risk, co podnosi koszty transportu morskiego o 30%. Zniszczeniu ulega ok. 75% infrastruktury krytycznej w rejonach uderzeń.
   • Spadek PKB: -11,2% | Inflacja: 80%.
2. SCENARIUSZ 2: Inwazja regionalna i okupacja części terytorium. Przewiduje atak lądowy na północno-wschodnią Polskę. Państwo musi zapewnić byt dla 2 milionów uchodźców wewnętrznych. Odcięcie kluczowych szlaków handlowych podnosi koszty logistyki o ponad 90%.
   • Spadek PKB: -29,4% | Inflacja: 160%.
3. SCENARIUSZ 3: Wojna o wysokiej intensywności. Pełnoskalowa inwazja prowadząca do zniszczenia 40% całego kapitału trwałego państwa. Bezrobocie w rejonach wolnych przekracza 43%, a system finansowy dotyka hiperinflacja i spontaniczna dolaryzacja.
   • Spadek PKB: -55,0% | Inflacja: 850%.

1. INFRASTRUKTURA – NAJDROŻSZY ELEMENT ODBUDOWY

Z analizy wynika, że to właśnie sieć energetyczna, transportowa i telekomunikacyjna stanowią dominujący komponent strat. Bez ich przywrócenia jakakolwiek aktywność ekonomiczna staje się niemożliwa.

Zestawienie kosztów odbudowy (w mld/bln zł):

III. LUDZKI WYMIAR KATASTROFY: TRAUMA I DRENAŻ MÓZGÓW

Autorzy raportu podkreślają, że straty ludzkie wykraczają daleko poza ofiary bezpośrednie. Polska może stanąć w obliczu „tsunami traumy społecznej” (PTSD), która na pokolenia obniży wydajność i innowacyjność narodu.

• Trwały drenaż mózgów: Emigracja najbardziej wykwalifikowanych warstw społecznych – inżynierów i specjalistów – stanowi nieodwracalny cios dla potencjału Rzeczypospolitej.
• Straty ekologiczne: Skażenie chemiczne gleb wokół zniszczonych zakładów oraz zaminowanie milionów hektarów ziemi trwale wyłączają znaczne obszary kraju z eksploatacji rolniczej.

1. REKOMENDACJE: CYFROWA ODPORNOŚĆ PAŃSTWA

W raporcie zaprezentowanym na Stadionie Narodowym eksperci wskazali na nowoczesne rozwiązania budowy odporności (Resilience):

1. Państwo w Chmurze (Digital Resilience State): Pełna migracja kluczowych rejestrów państwowych, systemów bankowych i podatkowych na serwery sojusznicze (NATO Cloud). Zapewnia to ciągłość funkcjonowania administracji i wypłat świadczeń nawet w warunkach fizycznej okupacji terytorium.
2. Build Back Better: Planowanie odbudowy w oparciu o transformację w stronę rozproszonej, cyfrowej architektury państwa, która będzie mniej podatna na precyzyjne uderzenia w scentralizowane węzły.

„Raport „Ekonomiczne koszty wojny dla Polski” pokazuje w sposób jednoznaczny, Że cena nieprzygotowania państwa na agresję byłaby nieporównywalnie wyższa niż Koszt konsekwentnego wzmacniania armii, odporności państwa i świadomości Społeczeństwa. Analiza trzech scenariuszy — od działań hybrydowych, przez atak Kinetyczny, po fizyczne zajęcie terytorium Polski — uświadamia skalę potencjalnych Strat: gospodarczych, społecznych, infrastrukturalnych i strategicznych. Defence24 Od lat podkreśla, że bezpieczeństwo nie jest wydatkiem, lecz inwestycją w Przetrwanie i stabilność państwa. Naszą rolą jest budowanie świadomości Sytuacyjnej i strategicznej Polaków oraz konsekwentne wspieranie debaty o Zwiększaniu nakładów na obronność, modernizacji Sił Zbrojnych i przygotowaniu Społeczeństwa na kryzys. Silna armia, odporne państwo i świadomi obywatele Kosztują znacznie mniej niż wojna, zniszczenia i wieloletnia odbudowa po agresji. Dlatego takie raporty są nie tylko ważnym głosem eksperckim, ale także Ostrzeżeniem i wezwaniem do odpowiedzialnych decyzji już dziś – podkreśla Piotr Małecki, prezes grupy medialnej Defence24.

„Ten raport pełni niezwykle ważną rolę polityczną i społeczną. Pokazuje bowiem, w Oparciu o konkretne, oparte na ekonomicznych podstawach dane, jakie mogą być Skutki zaniedbań w zakresie budowy kompleksowego, zintegrowanego systemu Bezpieczeństwa i odporności państwa. To nie są abstrakcyjne scenariusze, lecz Realne ryzyka, które wymagają świadomego i systemowego podejścia ze strony Decydentów. Dlatego istotną formą odstraszania wroga i przeciwdziałania napaści na Polskę, powinna być polityka długofalowego, stabilnego i dobrze zaplanowanego Finansowania sił zbrojnych” – zaznacza gen. Jarosław Gromadziński, prezes Defence Institute.

Podsumowując prezentację na Stadionie Narodowym, Cezary Kaźmierczak, Prezes ZPP, wezwał do radykalnego zwiększenia nakładów na obronność, traktując je jako inwestycję ratującą kraj przed wielokrotnie wyższymi stratami.

„Warto wydać każde pieniądze na zbrojenia, bo inaczej zapłacimy znacznie większą cenę. Odstraszanie zaczyna się w głowie. Agresor musi wiedzieć, że wejście do Polski to nie będzie defilada, tylko krwawa łaźnia, w której bierze udział całe społeczeństwo, a nie tylko zawodowa armia” – Cezary Kaźmierczak.

Prezes ZPP wskazał też na potrzebę rozbudowy zbrojnej obrony cywilnej jako efektywne narzędzie, które diametralnie zmienia rachunek zysków i strat potencjalnego okupanta.

„Trudno okupować kraj, w którym zza każdego rogu może ktoś do ciebie strzelać. Nad okupacją Szwajcarii, której obywatele są uzbrojeni po zęby i wyszkoleni, to musiałaby się nawet zastanowić armia amerykańska. Po prostu koszty ludzkie są zbyt duże. Powinniśmy dążyć do tego, żeby podobnie było w Polsce – żeby nikomu się nie opłacało. Obrona cywilna jest relatywnie tania w stosunku do najnowocześniejszej broni” – podsumował Kaźmierczak.

O raporcie:

Raport został opracowany przez Związek Przedsiębiorców i Pracodawców (ZPP) oraz Defence Institute. Materiał łączy unikalną wiedzę z zakresu wojskowości (opartą m.in. na doświadczeniach z wojny na Ukrainie) z zaawansowanym modelowaniem makroekonomicznym. Autorzy raportu: gen. broni (rez.) dr Jarosław Gromadziński, red. Jakub Palowski oraz Prof. nadzw., dr hab. Konrad Trzonkowski.

O ZPP

Związek Przedsiębiorców i Pracodawców jest najszybciej rozwijającą się i najbardziej aktywną reprezentatywną organizacją przedsiębiorców działającą od 2010 roku. Zrzesza ponad 23 tysiące firm zatrudniających ponad 1,3 miliona pracowników, 18 organizacji regionalnych i 33 organizacji branżowych. Co roku publikuje ponad 30 autorskich raportów, opracowań, filmów oraz ponad 100 komentarzy, stanowisk i opinii legislacyjnych. Organizuje liczne debaty i spotkania. Celem ZPP jest uczynienie Polski krajem z najlepszymi warunkami prowadzenia biznesu i najlepszym systemem podatkowym w Europie. ZPP jest organizacją apolityczną wspierającą wolny rynek i zdrowy rozsądek, niezależnie od podziałów politycznych. ZPP jest członkiem Rady Dialogu Społecznego, posiada przedstawicielstwa w Brukseli i Kijowie.

O Defence Institute

Defence Institute to instytucja świadcząca doradztwo na podstawie dogłębnej analizy, nowoczesnej metodologii oraz osobistego doświadczenia jej twórców i liderów. Jest w stanie dostarczyć ocenę środowiska międzynarodowego i krajowego oraz środowiska regulacyjnego, pomóc w zarządzaniu ryzykiem i zasobami.

Misją Defence Institute jest pomoc krajowym, sojuszniczym i partnerskim podmiotom publicznym i biznesowym w dostosowaniu swych zasobów, bieżących działań i projektów do wyzwań dzisiejszego i przyszłego środowiska bezpieczeństwa oraz wykorzystaniu szans, jakie one niosą. Oferujemy kompleksowe doradztwo w kluczowych obszarach bezpieczeństwa, wykorzystując unikatowe doświadczenie naszych ekspertów z najwyższych szczebli wojska i administracji.

RAPORT – EKONOMICZNE KOSZTY WOJNY DLA POLSKI

Warszawa, 5 maja 2026 r.

Zamknięte śniadanie biznesowe w Kijowie z udziałem przedstawicieli Polski i Ukrainy – dialog o integracji europejskiej i współpracy gospodarczej

30 kwietnia w Kijowie odbyło się zamknięte śniadanie biznesowe z udziałem przedstawicieli polskiego i ukraińskiego biznesu oraz administracji publicznej. Wydarzenie stanowiło drugie spotkanie z cyklu śniadań roboczych organizowanych z udziałem przedstawicieli rządu Ukrainy, realizowanych w formule zamkniętej, sprzyjającej swobodnej i merytorycznej wymianie poglądów.

Gościem specjalnym spotkania był Taras Kachka, Wicepremier ds. Integracji Europejskiej i Euroatlantyckiej Ukrainy. Tematem przewodnim rozmów była droga Ukrainy do Unii Europejskiej. Uczestnicy dyskutowali m.in. o kluczowych zagadnieniach związanych z perspektywami współpracy w kontekście integracji europejskiej Ukrainy, dostępem przedsiębiorców do funduszy unijnych, a także tworzeniem sprzyjających warunków dla prowadzenia działalności gospodarczej oraz rozwoju potencjału eksportowego Ukrainy.

Wydarzenie zostało zorganizowane we współpracy Związku Przedsiębiorców i Pracodawców z KredoBank. Moderatorem spotkania był Ievhen Hlibovytskyi, Dyrektor Instytutu Frontyr.

Zamknięta formuła śniadania umożliwiła prowadzenie pogłębionego, szczerego dialogu pomiędzy przedstawicielami sektora publicznego i biznesu. Tego typu spotkania odgrywają istotną rolę w budowaniu zaufania oraz wzmacnianiu współpracy gospodarczej między Ukrainą a Polską. Dzięki bezpośredniej wymianie doświadczeń i opinii możliwe jest lepsze zrozumienie potrzeb obu stron, a także identyfikacja konkretnych kierunków współpracy w procesie odbudowy Ukrainy i jej integracji z Unią Europejską. 

Cykl śniadań biznesowych stanowi platformę umożliwiającą regularny dialog pomiędzy liderami biznesu i przedstawicielami administracji publicznej, wspierając jednocześnie rozwój długofalowych relacji gospodarczych.