Newsletter ZPP
Warszawa, 6.03.2026
Stanowisko ZPP do projektu ustawy o zmianie ustawy o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych (UC90)
- Związek Przedsiębiorców i Pracodawców co do zasady popiera cel projektu UC90 polegający na dostosowaniu polskich przepisów do wymogów dyrektywy UE oraz wytycznych OECD dotyczących globalnego minimalnego opodatkowania (Pillar 2 / GloBE).
- Pozytywnie oceniamy zwłaszcza wprowadzenie uproszczenia w art. 153a, umożliwiającego stosowanie danych finansowych sporządzonych według MSR/MSSF również dla jednostek prowadzących księgi według ustawy o rachunkowości, co pozwoli uniknąć kosztownego prowadzenia równoległych systemów księgowych.
- Jednocześnie postulujemy wydłużenie okresu obowiązywania uproszczenia z art. 153a, który w projekcie ograniczono do lat podatkowych kończących się do 31 grudnia 2028 r., przynajmniej do 31 grudnia 2030 r. Stabilność regulacyjną mogłoby zapewnić także wprowadzenie rozwiązania bezterminowego.
- Wskazujemy na potrzebę doprecyzowania art. 153a ust. 1 pkt 2, w szczególności poprzez jednoznaczne określenie czy dane finansowe wykorzystywane dla celów uproszczenia powinny być uwzględniane przed czy po korektach konsolidacyjnych.
- Zwracamy uwagę, że nadanie regulacjom mocy od 1 stycznia 2024 r. narusza zasadę lex retro non agit; w razie utrzymania tej daty konieczne jest wprowadzenie klauzuli ochronnej dla podatników działających zgodnie z dotychczasową praktyką.
Związek Przedsiębiorców i Pracodawców (ZPP) co do zasady popiera cel projektu ustawy o zmianie ustawy o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych (UC90), jakim jest dostosowanie polskich przepisów do wymogów wynikających z Dyrektywy Rady (UE) 2022/2523 z dnia 14 grudnia 2022 r. oraz aktualnych wytycznych OECD dotyczących globalnego minimalnego poziomu opodatkowania (Pillar 2 / GloBE). W naszym przekonaniu dążenie do ograniczenia nadmiernych obciążeń administracyjnych dla grup kapitałowych to słuszny kierunek. Równocześnie czujemy się jednak w obowiązku wskazać kilka pól, na których dyskutowany akt prawny wymaga korekt i uzupełnień.
Pierwsza i najpoważniejsza z naszych uwag dotyczy art. 1 pkt 3) oraz pkt 31) projektu, a w szczególności art. 153a ustawy o opodatkowaniu wyrównawczym. Przepis ten wprowadza uproszczenie polegające na możliwości stosowania przez grupy kapitałowe, w których dominującym standardem rachunkowości są Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (MSR/MSSF), danych finansowych sporządzonych według tych standardów również dla jednostek składowych prowadzących księgi według ustawy o rachunkowości (KSR). Propozycja ta słusznie wychodzi naprzeciw postulatom przedsiębiorców – jak trafnie wskazano w uzasadnieniu projektu, narzucenie przyjęcia jednolitego standardu rachunkowości wyłącznie na potrzeby obliczenia krajowego podatku wyrównawczego powodowałoby nadmierne i poważne obciążenia dla grup kapitałowych w postaci przestawienia systemów finansowo-księgowych, opracowania danych porównawczych lub prowadzenia podwójnej księgowości.
Jednakże, pomimo naszej ogólnej pozytywnej oceny idei uproszczenia, wyrażamy poważne zastrzeżenia co do postulowanego okresu jego obowiązywania. Zgodnie z projektem, przepis przejściowy zawarty w art. 153a ma obowiązywać jedynie w odniesieniu do lat podatkowych kończących się nie później niż 31 grudnia 2028 r. Mając na uwadze, że zgodnie z ostatnimi wytycznymi OECD okres obowiązywania tymczasowych bezpiecznych przystani ma zostać wydłużony o rok, w praktyce oznacza to, iż podmioty korzystające z tych przystani i mające rok podatkowy zgodny z rokiem kalendarzowym będą mogły skorzystać z uproszczenia jedynie przez jeden rok podatkowy. Jest to okres rażąco krótki, niewystarczający do zapewnienia stabilności planowania i nieproporcjonalny do skali korzyści, jakiej to uproszczenie miało służyć. W związku z powyższym apelujemy o wydłużenie okresu obowiązywania uproszczenia przewidzianego w art. 153a co najmniej do dnia 31 grudnia 2030 r. lub – co byłoby rozwiązaniem optymalnym – o trwałe (bezterminowe) zastosowanie tego uproszczenia, eliminujące niepewność regulacyjną i umożliwiające grupom kapitałowym długofalowe planowanie gospodarcze.
Nasza kolejna wątpliwość interpretacyjna dotyczy art. 153a ust. 1 pkt 2 projektu. Przepis posługuje się pojęciem danych finansowych ujętych w dokumentacji konsolidacyjnej, nie precyzując jednak, czy są to dane przed korektami konsolidacyjnymi czy po korektach konsolidacyjnych. Brak tego doprecyzowania może prowadzić do rozbieżnych interpretacji zarówno po stronie podatników, jak i organów podatkowych, a w konsekwencji – do sporów i niepewności prawnej. Biorąc to pod uwagę, wnosimy o jednoznaczne wskazanie w treści przepisu, które dane – przed czy po korektach – są właściwe dla celów stosowania uproszczenia.
Analogiczna wątpliwość dotyczy art. 153a ust. 2 pkt 2, który posługuje się pojęciem sumy wartości bilansowej aktywów, nie rozstrzygając, czy suma ta obejmuje wyłącznie podmioty krajowe, czy też wszystkie podmioty wchodzące w skład grupy kapitałowej uwzględnione w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym grupy. Rozróżnienie to ma istotne znaczenie praktyczne dla określenia zakresu podmiotowego uproszczenia i warunkuje możliwość jego prawidłowego zastosowania przez podatników. Stąd postulujemy doprecyzowanie tego przepisu w sposób niebudzący wątpliwości interpretacyjnych.
Odrębną uwagę kierujemy w stosunku do art. 1 pkt 16) lit. a) projektu dotyczącego art. 125 ustawy o opodatkowaniu wyrównawczym. W treści tego przepisu znalazło się odwołanie do „ust. 1 pkt 2 skreśla się (…)”, podczas gdy z kontekstu i celu nowelizacji wynika jednoznacznie, że odwołanie powinno dotyczyć ust. 2 pkt 1. Zwracamy uwagę, że pozostawienie tej omyłki pisarskiej w ostatecznym tekście aktu prawnego może prowadzić do poważnych trudności interpretacyjnych.
Ponadto, warto nadmienić, że proponowane wdrożenie przepisów z mocą wsteczną od 1 stycznia 2024 r. narusza zasadę lex retro non agit. W przypadku utrzymania tego terminu, niezbędne będzie wprowadzenie klauzuli ochrony czynnej (bezkarności) dla podatników, którzy do czasu wejścia w życie ustawy rozliczyli się zgodnie z dotychczasową praktyką i przepisami, chroniąc ich przed sankcjami karnoskarbowymi oraz odsetkami za zwłokę.
Podsumowując, Związek Przedsiębiorców i Pracodawców (ZPP) popiera kierunek nowelizacji i docenia intencję ustawodawcy zmierzającą do ograniczenia obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorców objętych reżimem globalnego podatku minimalnego. Jednocześnie apelujemy o uwzględnienie zgłoszonych uwag, które mają na celu zapewnienie spójności, precyzji i proporcjonalności projektowanych przepisów. Niezmiennie pozostajemy do dyspozycji Ministerstwa Finansów i deklarujemy gotowość do dalszego dialogu w ramach procesu legislacyjnego dotyczącego projektu UC90.
