Newsletter ZPP
16.03.2018
Związek Przedsiębiorców i Pracodawców oraz Warsaw Enterprise Institute w ramach projektu „Agenda Polska” przedstawia swoje propozycję reform ustrojowych w państwie. Tym razem kolej przyszła na kwestie dotyczące wymiaru sprawiedliwości, które od kilkunastu miesięcy są jednym z najbardziej gorących tematów w polskiej debacie publicznej.
Raport „Wymierna Sprawiedliwość – propozycja reformy sądownictwa” uzupełnia i wyjaśnia propozycję zmian w sądownictwie ujęte w projekcie Konstytucji RP autorstwa profesora Roberta Gwiazdowskiego. „Nasze zmiany nie są kosmetyką, nie skupiają się jednak na wymiarze zmian personalnych, co było główną cechą ostatnich zmian przeprowadzonych przez rząd Prawa i Sprawiedliwości.” – mówi Maciej Letkiewicz, współautor raportu.
Raport postuluje m.in. likwidacje Trybunału Konstytucyjnego, Trybunału Stanu, Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Krajowej Rady Sądownictwa. „Istnienie wielu instytucji, także tych o które wybuchł ostry spór polityczny nie jest konieczne w demokratycznym państwie prawa. Strażnikami konstytucji powinny być wszystkie sądy powszechne i Sąd Najwyższy w indywidualnych sprawach, nie musi więc funkcjonować specjalny sąd konstytucyjny. Sprawy administracyjne za to mogą stać się przedmiotem rozpatrywania przez sądy powszechne. Podobnie sprawa ma się z Trybunałem Stanu, który od lat jest ciałem de facto martwym. Analogiczny los powinien spotkać Krajową Radę Sądownictwa a wyłączne kompetencje do powoływania sędziów powinien otrzymać Prezydent.” – dodaje Kamil Rybikowski, ekspert WEI.
Autorzy opracowania proponują aby jedynym sądem szczególnym pozostał Sąd Najwyższy, złożony z 44 sędziów wybieranych przez Prezydenta na dożywotnią kadencje. Pierwszy skład Sądu Najwyższego miałby być wybrany w wyborach powszechnych. Z wyboru pochodzić mieliby także sędziowie pokoju, którzy rozstrzygaliby w najdrobniejszych sprawach cywilnych i sprawach o wykroczenia. Ich powołanie miałoby na celu odciążenie sądów powszechnych. Sądy powszechne miałby przejść reorganizację, stałby się także dwustopniowe. Dzisiejszy podział na sądy rejonowe, okręgowe i apelacyjne zastąpiony byłby podziałem na Sądy I instancji i Sądy II Instancji.
Raport przewiduje też wiele ułatwień dla uczestników postępowań sądowych. Proponuje daleko idące uproszczenie procesu rejestracji spółek poprzez przeniesienie go do administracji i zarządzanie nim poprzez platformy online, umożliwienie uzyskania nakazu zapłaty przez notariusza co zapewnić znacznie większą efektywność egzekucji wierzytelności czy wprowadzenie elektronicznego systemu doręczeń. Autorzy podkreślają, że procedury sądowe muszą być nastawione na zwiększenie szybkości i sprawności postępowań sądowych. „Najczęściej pojawiającym się zarzutem w stosunku do polskiego sądownictwa jest przewlekłość postępowań. Proponujemy szereg rozwiązań, które wymiernie wpłyną na poprawę tego stanu rzeczy. Nawet najbardziej pożądane zmiany personalne, bez zmian systemowych nie wpłyną na poprawę jakości sądownictwa” – dodał na zakończenie konferencji Tomasz Wróblewski.
16.03.2018 Agenda Polska: Wymierna sprawiedliwość. Projekt reformy sądownictwa
