Agenda Polska: Polityka społeczna. Wspierajmy ludzi, nie kryzysy

Warszawa, 15 marca 2019r. 

Polityka społeczna. Wspierajmy ludzi, nie kryzysy

Związek Przedsiębiorców i Pracodawców oraz Warsaw Enterprise Institute wskazują niezbędne kierunki, aby pomoc państwa była efektywna i nakierowana na stojące przed Polską wyzwania społeczne. Polityka socjalna jako część polityki społecznej państwa powinna odpowiadać na potrzeby wszystkich obywateli i uwzględniać ich sytuacje życiowe, a nie tylko koncentrować się na wskazanych grupach i tych potrzebach, które w długotrwały sposób utrudniają ich funkcjonowanie w społeczeństwie.

Zmiany cywilizacyjne, gospodarcze, społeczne powodują, że w najbliższych latach ujawnią się nowe problemy socjalne, na które będziemy musieli skutecznie reagować. Są to: starzenie się społeczeństwa, przeobrażenia rodziny (w tym coraz pilniejsza potrzeba stworzenia warunków do bezkonfliktowego łączenia pracy zawodowej i powinności rodzicielskich), choroby cywilizacyjne, migracje, problem wielokulturowości. Polityka socjalna i szerzej społeczna muszą być na te zmiany przygotowane.

Pomoc społeczna jako część administracji publicznej (centralnej i lokalnej) musi się unowocześnić razem z całą strefą publiczną. Autorzy postulują, że niezbędna jest szybka i efektywna cyfryzacja, która wspomoże administrowanie usługami oraz wzmocni współpracę pomiędzy instytucjami (np. urzędami pracy i ośrodkami pomocy społecznej). Ponadto zmiany w polityce społecznej powinny być poprzedzone analizą potrzeb, efektywności działania i kosztów.

Obecnie władza na poziomie centralnym prowadzi osobno politykę socjalną oraz rodzinną. Na pierwszą wydawanych jest ok. 5 mld zł, na drugą ponad 40 mld zł. Na poziomie regionalnym i lokalnym oboma typami działań społecznych zajmują się te same instytucje – agendy samorządów lokalnych. Co więcej spora część społeczeństwa nie odróżnia pomocy socjalnej od polityki rodzinnej.

Niezbędne jest także włączenie w pomoc społeczną różnych uczestników: samorządów lokalnych, organizacji pozarządowych, prywatnych instytucji, organizacji współpracujących z osobami bezrobotnymi (w tym publicznych służb zatrudnienia), placówek ochrony zdrowia.

W sytuacjach kryzysowych, pomoc społeczna powinna być jedną z dziedzin, w których przejawia się służebność państwa wobec obywateli. Niezbędne jest też takie organizowanie polityki społecznej, aby rozmaite formy wsparcia były dostępne dla obywateli, a zasady ich otrzymania były przejrzyste.

Związek Przedsiębiorców i Pracodawców oraz Warsaw Enterprise Institute rekomendują:

1. przeprowadzić cyfryzację instytucji polityki socjalnej i stworzyć sprawny system współpracy z innymi instytucjami publicznymi i bazą osób korzystających ze świadczeń,
2. uruchomić portal informacyjny dla klientów, przewodnik po usługach polityki socjalnej (także oferowanych przez NGO i instytucje rynkowe),
3. wprowadzić specjalizację służb społecznych,
4. dokonać przeglądu rozmaitych efektywności (merytorycznej i kosztowej) wszystkich form świadczeń związanych z polityką społeczną i rodzinną,
5. jeśli okaże się to potrzebne, na podstawie tej analizy dokonać niezbędnych korekt w przepisach,
6. wprowadzić możliwość zawierania „paktu” z klientem – osobą korzystającą z usług socjalnych, uzależniającego otrzymanie pomocy od aktywności podopiecznego, określić wymagania wobec klienta współpracującego,
7. dać pracownikom socjalnym możliwość elastycznego podejścia do klienta, zmiany rodzaju udzielanej pomocy,
8. rozwijać zakres usług na podstawie dotychczasowych doświadczeń, dobrych praktyk
   i badań prognostycznych.
   
   

******

Raport powstał w ramach projektu „Agenda Polska”, wspólnego przedsięwzięcia Związku Przedsiębiorców i Pracodawców oraz Warsaw Enterprise Institute, którego celem jest przygotowywanie strategii rozwoju Polski, rozwiązań systemowych i punktowej naprawy prawa.

Dotychczas w ramach serii ukazały się następujące publikacje:

Strategia konkurencji prawno-instytucjonalnej Polski

Strategia Bezpieczeństwa Polski

Zakres koncepcyjny nowego systemu podatkowego w zakresie podatków bezpośrednich i pośrednich. Płaca + Podatki –

Wymierna sprawiedliwość. Projekt reformy sądownictwa

Szkoła dla życia. Kto zapłaci za nasze emerytury?

Emerytura obywatelska. Bezpieczna starość, wyższe płace

50 milionów mieszkańców Polski. Konkretne działania, a nie tylko marzenia

Projekt Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej 

Fot. Olichel/pixabay.com